Co Viele over 10 jaar de Voorraadkast
November staat bij Lekker bezig Katwijk in het teken van ‘Financieel Fit’. In het kader van dit thema spraken wij met Co Viele, de drijvende kracht achter de Voorraadkast in de gemeente Katwijk.
De Voorraadkast is een lokaal initiatief dat gratis voedselhulp biedt aan huishoudens die tijdelijk financieel vastzitten, maar niet in aanmerking komen voor de reguliere Voedselbank. Het doel is om snel en laagdrempelige hulp te kunnen bieden om zo de ergste stress bij gezinnen te verlichten.
Dit jaar viert het burgerinitiatief zijn 10-jarig jubileum. Co deelt haar inzichten over hoe je grip krijgt op je financiën, waarom de drempel om hulp te vragen zo hoog is, en wat de meest verrassende valkuilen zijn waar mensen in trappen.
Privacy en het mens-tot-mensgesprek
De Voorraadkast is in de afgelopen tien jaar uitgegroeid tot een cruciaal vangnet voor inwoners in de gemeente Katwijk die tijdelijk de eindjes niet aan elkaar kunnen knopen. Vraag je Co naar de kracht van het initiatief, dan is haar antwoord direct en duidelijk: privacy.
“De kracht is de privacy die wij bieden”, benadrukt Co. “Mensen hoeven niet van kastje naar de muur gestuurd te worden. Je belt aan, en we hebben direct een gesprek. We beginnen niet meteen over je financiën; het is eerst een gesprek van mens tot mens.”
Juist die laagdrempeligheid zorgt ervoor dat de hulp effectief is. Vaak is de eerste stap de levering van eten en levensmiddelen. Van daaruit kijkt het team wat er nog meer nodig is. Co en haar team registreren niets op papier. “De waarheid zit bij mij in de koffiekamer. Zo houd je alles open en vrij. Er is niemand die tussentijds kan oordelen.” Ze merkt dat dit vertrouwen essentieel is, zeker omdat mensen elders vaak hun verhaal moeten bewijzen om aan te tonen dat ze niet frauderen. Bij De Voorraadkast gaan ze uit van het goede van de mens.
De belangrijkste les: verbreek de schaamte en handel snel
Deze aanpak is hard nodig, want de schaamte is volgens Co de grootste drempel voor mensen om hulp te zoeken. Ze ziet dat mensen hierdoor te lang wachten, met rampzalige gevolgen. “Het begint altijd met schaamte. Het is verschrikkelijk moeilijk om dit zomaar bij je vrienden of buren neer te leggen, laat staan bij een officiële instantie.”
Het is de timing die allesbepalend is. Co waarschuwt: “Als je één keertje te laat betaalt, valt de eerste dominosteen. Dan krijg je incassokosten en wordt het van kwaad tot erger. Het is ongelofelijk belangrijk om sneller aan de bel te trekken, voordat het probleem te groot is.”
De drie grote risico’s
Volgens Co zijn er drie rekeningen die je altijd moet proberen te betalen, omdat de schulden hierin explosief groeien: je huur, je gas en licht en je zorgverzekering. “Als je daar een schuld hebt, gaat het metéén naar megabedragen.” Als voorbeeld wijst ze op de huren in gemeente Katwijk: “Als je € 1.300 per maand huur betaalt en je hebt die een keer niet kunnen betalen, is het de maand erop € 2.600. Dat is meer dan een gemiddeld salaris. Dat haal je gewoon niet.”
Co’s dringendste oproep is dan ook: “Zoek direct contact. Lukt het niet om je huur te betalen, neem dan gelijk contact op met je verhuurder (zoals Dunavie). Voor alle andere problemen kun je terecht bij het Sociaal Wijkteam, die super vertrouwelijk en laagdrempelig zijn en de juiste links kunnen leggen. De Voorraadkast vult daarbij het gat op voor situaties waar de gemeente geen oplossing voor heeft, zodat je door een kleine achterstand niet verder wegzakt in het systeem.”
Verrassende valkuilen en bespaartips
Naast het vroegtijdig zoeken van hulp, deelt Co vanuit haar ervaring ook concrete tips om financieel fit te blijven. De focus ligt hierbij op de meest voorkomende valkuilen in het moderne consumentengedrag.
Valkuil 1: afbetalen en luxegoederen
De grootste recente valkuil is het achteraf of in termijnen betalen, zoals met Klarna. “Je kan niet iets op afbetaling kopen, zelfs al is het maar drie termijnen, als je het nu al niet over hebt. Je kan veel beter drie keer het geld opzij leggen en het dán halen.”
Een andere grote boosdoener die zij terugziet bij de Voorraadkast, en dan met name bij jongeren, zijn dure, nieuwe telefoons. Haar simpele advies: “Kijk in plaats van het nieuwste model naar een goede tweedehands.”
Valkuil 2: onnodig dure boodschappen
Ook in de keuken valt veel winst te behalen. Co’s tips om gezond en budgetvriendelijk te winkelen:
– Koop geen verpakte materialen. Koop je groenten en fruit gewoon los, dat is veel voordeliger.
– Kook met seizoensgroenten, die zijn het goedkoopst.
– Plan wekelijks een ‘restjesdag’ in.
– Gooi fruit dat overrijp dreigt te worden niet weg, maar maak er jam van.
Steun De Voorraadkast
De Voorraadkast is een prachtig voorbeeld van hoe de gemeenschap in de gemeente Katwijk met elkaar verbonden is. Co benadrukt dat het initiatief volledig draait op de inwoners van de gemeente. “De inwoners houden die Voorraadkast overeind en helpen al die gezinnen. Wij zijn eigenlijk alleen maar het tussenstation.”
Doneren kan op de website van De Voorraadkast en elke maand deelt Co ook een open betaalverzoek in hun Facebookgroep. “Al geef je maar een tientje, daar kan ik tien potten groenten voor kopen”, zegt Co. Ze doet dan ook een gerichte oproep voor producten zoals koffie, houdbare melk en blikjes knakworst of soep.
De volgende tien jaar
Na tien jaar knokken is Co’s droom heel verrassend: “Ik hoop dat de Voorraadkast kan verdwijnen. Het allermooiste zou zijn als dit echt overbodig wordt. Dan zou iedereen in gemeente Katwijk een goed leven heeft en zeker de onderste groep.”
Ze sluit af met de constatering dat ze voorlopig nog nodig is: “Ik heb al gezegd dat ik met m’n 67 jaar stop, maar met alles wat ik nu lees en zie in de kranten wat betreft de landelijke politiek, heb ik meer het idee dat ik nog wel even bezig ben.”